2025 tarım üretiminde geçen yıla kıyasla büyük artış bekleniyor. Meyve ve tahılda rekor seviyede yükseliş öngörüsü, artan yağışlar ve azalan kuraklık etkileriyle mümkün hale geldi.
Türkiye’de 2025 yılı tarımsal üretiminde, geçen yıl yaşanan olumsuz hava koşullarının ardından belirgin bir toparlanma ve artış bekleniyor. Özellikle meyve ve tahıl üretiminde rekor seviyede yükseliş öngörülüyor. Bu durum, tarımsal kuraklığın etkilerinin azalması ve artan yağışların toprak nemini iyileştirmesiyle mümkün hale geldi.
Geçen yıl zirai don ve kuraklık nedeniyle tahıl, sebze ve meyve üretiminde düşüşler yaşanmıştı. Bitkisel üretim tahmini verilerine göre, bir önceki yıla kıyasla tahıl ve diğer bitkisel ürünlerin üretimi yüzde 10,4 azalarak 67 milyon 60 bin 312 tona, sebze üretimi yüzde 0,8 düşüşle 33 milyon 315 bin 678 tona, meyve, içecek ve baharat bitkileri üretimi ise yüzde 30,4 azalarak 19 milyon 767 bin 12 tona gerilemişti.
Tahıl ürünlerinde üretim bir önceki yıla göre yüzde 12,3 düşerek yaklaşık 34,2 milyon ton olarak kaydedilmişti. Ancak bu yıl, hava koşullarının olumlu seyri ve son yılların en yüksek miktardaki yağışları sayesinde tarımsal üretimde verimli bir döneme girildi.
Kış yağışlarının hem miktar hem de süreklilik açısından artması, tarımsal üretim için geçen yıla kıyasla olumlu bir tablo oluşturdu. Bu durum, su kaynaklarına da olumlu yansıdı. Kış yağışlarının toprak nemini artırması ve ilkbahar yağışlarının normalin ve geçen yılın üzerinde gerçekleşmesiyle tarımsal kuraklık etkileri büyük ölçüde azaldı. Bu gelişme, hububat başta olmak üzere bitkisel üretimde rekor beklentisini güçlendirdi.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan “Bitkisel Üretim Birinci Tahmini” verilerine göre, üretim miktarlarında önemli ölçüde artış bekleniyor. Üretim miktarlarının geçen yıla kıyasla tarla ürünleri olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde (yem bitkileri hariç) yüzde 12,6, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise yüzde 57,8 artması öngörülüyor.
Yaklaşık üretim miktarlarının, tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 75,4 milyon ton, sebzelerde 33,3 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise 31 milyon ton olarak gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Tahıl ürünleri üretim miktarının bu yıl geçen yıla kıyasla yüzde 21,7 artarak yaklaşık 41,6 milyon ton olması öngörülüyor. Bu kapsamda, buğday üretiminin yüzde 26,7 artışla yaklaşık 22,8 milyon ton, arpa üretiminin ise yüzde 50 yükselişle 9 milyon ton olması bekleniyor.
Özellikle arpa üretimindeki artışın, yem maliyetlerine olumlu yansıması ve sektörün yıllık ihtiyacı bakımından rahatlama sağlaması, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta süt ve besi yemi maliyetleri üzerindeki baskıyı hafifletmesi bekleniyor. Kuru baklagiller grubunda nohut, kuru fasulye ve kırmızı mercimek üretiminin sırasıyla 510 bin ton, 210 bin ton ve 385 bin ton olacağı tahmin ediliyor. Şeker pancarı üretiminin de yüzde 5,8 artışla 22 milyon tonu bulması öngörülüyor.
Geçen yıl dondan en çok etkilenen ürünler arasında yer alan meyveler grubunda elmada yıllık yüzde 93,6, çilekte yüzde 1,4, şeftalide yüzde 88,6, nektarinde yüzde 107,7, kirazda yüzde 255,7, üzümde yüzde 53 üretim artışı bekleniyor. Turunçgillerden mandalinada yüzde 46,3, portakalda yüzde 63,9, limonda yüzde 63,8 üretim artışı hesaplandı. Sert kabuklu meyvelerden fındıkta yüzde 62,2, cevizde yüzde 95,1 ve Antep fıstığında yüzde 113,6 üretim artışı tahmininde bulunuldu.
Bu olumlu süreçle birlikte, üretimde güçlü ve bereketli bir yıl olması bekleniyor. Tarım ve gıdada üretim kapsamında sorun öngörülmezken, bu doğrultuda ihracatta da rekor bekleniyor. Üretimdeki artış öngörüsüyle iç piyasada bolluk oluşacağı ve tüketicilerin meyveler başta olmak üzere gıdaya erişiminin kolaylaşacağı belirtiliyor.
