4,5G’de hedef aşıldı, sıra 5G’de

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yayımlanan 2025 Yılı Faaliyet Raporu’na göre, telekomünikasyon sektöründe yerli ve milli üretimi teşvik etme amacı 4,5G ve 5G teknolojilerinde de sürdürülüyor. 1 Nisan 2016’da başlatılan 4,5G sürecinde işletmecilere, şebeke ve haberleşme hizmetlerine yönelik yatırımlarda, ilk 4 yılda en az yüzde 30, ikinci 4 yılda en az yüzde 40 ve üçüncü 4 yılda ise en az yüzde 45 oranında yerli malı belgeli ürün kullanma zorunluluğu getirildi. Bu politika sayesinde, 2016 yılında yüzde 1 seviyelerinde olan yerlilik oranı, geçen yılın sonunda yaklaşık olarak yüzde 51’e yükseldi ve böylece 2028 hedefi aşılmış oldu.

5G teknolojisinde ise yerlilik hedefi, 4,5G’deki deneyimler doğrultusunda daha da artırıldı. 1 Nisan 2026 tarihinde başlayan 5G sürecinde ilk yıl için en az yüzde 50 yerlilik hedefi belirlendi. Projenin ikinci yılında en az yüzde 55, üçüncü yıl ve sonrasında ise en az yüzde 60 yerlilik sağlanması amaçlandı. 5G lisanslama süreciyle birlikte getirilen bu yerlilik zorunlulukları, 30 Nisan 2029 tarihine kadar devam edecek. İşletmeciler, bu tarihe kadar kuracakları 5G mobil özel şebekelerde radyo ünitesi yazılımından temel radyo ünitesine, çekirdek şebekeden transmisyon şebekesine kadar olan tüm yatırımlarında ekipmanlarını “Milli Haberleşme Ürünü” tanımına uygun ürünlerden temin edecekler.

KOBİ’lerin ürünleri, 4,5G’de işletmecilerin şebeke ve haberleşme hizmetlerine yönelik yatırımlarının en az yüzde 10’unu karşılama zorunluluğuna tabi tutulmuştu. 5G’de ise hizmet ve altyapılara yönelik yatırımların en az yüzde 15’i bu KOBİ’lerden temin edilecek şeklinde bir kural getirildi. Bu sayede, yerli üretimin kamu ve özel sektör iş birliğiyle geliştirilmesi hedefleniyor. BTK’nın koordinasyonunda düzenlenen toplantılar, çalıştaylar ve odak gruplarıyla bu hedef doğrultusunda çalışmalar sürdürülüyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile BTK’nın desteklediği Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi tarafından geliştirilen “Uçtan Uca Yerli ve Milli 5G Haberleşme Şebekesi Projesi” kapsamında üretilen ürünlerin geliştirme süreçleri ise devam etmektedir.