BM Genel Sekreteri Guterres, Orta Doğu’daki çatışmalar ve iklim krizinin aciliyetine dikkat çekerek uluslararası topluma diplomasi çağrısı yaptı. Aşırı sıcakların ‘bugünün krizi’ olduğunu vurguladı.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında hem Orta Doğu’daki gelişmeler hem de iklim kriziyle ilgili endişelerini dile getirdi. Guterres, uluslararası topluma diplomasi çağrısı yaparken, aşırı sıcaklıkların artık bugünün krizi olduğunu ve hükümetlerin acil önlem alması gerektiğini vurguladı.
Guterres, Kıbrıs konusundaki görüşmelerin ardından yeni bir “5+1” toplantısı hazırlığına başlanacağını açıkladı. Taraflarla güven artırıcı yöntemler ve içerik konusunda hazırlıkların tamamlanmasının ardından toplantının düzenleneceğini belirtti. Orta Doğu’daki çatışmalara da değinen Guterres, Körfez’deki gerilimin küresel istikrarsızlığa yol açtığını söyledi. Hürmüz Boğazı’ndaki ticaretin durması, enerji piyasalarının sarsılması ve gıda fiyatlarındaki artışın milyonlarca insanı yoksulluk riskiyle karşı karşıya bıraktığını ifade etti. Guterres, “Bölge ve dünya artık daha fazla savaşı kaldıramaz” diyerek çatışmaların sona ermesi çağrısında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hamas’ın silahsızlanması ve İsrail’in Gazze’den çekilmesini içeren anlaşma duyurusunu olumlu bir gelişme olarak nitelendiren Guterres, Hürmüz ve Babülmendep Boğazları’nda uluslararası seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması gerektiğini vurguladı. Gazze’deki anlaşmaya ilişkin soruyu yanıtlayan Guterres, tarafların uzlaşılan yol haritasını gecikmeden uygulaması gerektiğini belirtti.
Basın toplantısının diğer önemli gündem maddesi iklim değişikliğiydi. Guterres, El Nino’nun etkilerinin beklenenden güçlü hissedildiğini, son dönemdeki sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının yalnızca başlangıç olduğunu söyledi. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün tahminlerine göre sıcaklıkların normalin üzerinde seyredeceğini aktaran Guterres, iklim krizinin hızını artırdığını ve aşırı sıcakların büyük ölçekte can aldığını belirtti. Bu durumun çevresel, ekonomik ve insani bir kriz olduğunu, milyonlarca insanın sağlık, gıda ve geçim kaynaklarının tehdit altında bulunduğunu ifade etti.
Aşırı sıcaklarla mücadele için erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların korunması, şehirlerin ve binaların dayanıklı hale getirilmesi ve fosil yakıt kullanımının azaltılması olmak üzere 4 temel öncelik belirlediklerini açıklayan Guterres, hükümetlerin yeni fosil yakıt projelerini sürdürmesini eleştirdi. Guterres, “Bugün onaylanan her yeni fosil yakıt projesi yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getiriyor” dedi.
İklim krizinin yeterince ciddiye alınmamasının nedenlerinden birinin güvenlik krizleri, diğerinin ise fosil yakıt endüstrisinin yürüttüğü kampanyalar olduğunu söyleyen Guterres, BM’nin iklim krizi konusunda daha açık konuşacağını ve bunun insanlık için varoluşsal bir tehdit olduğunun anlatılması gerektiğini vurguladı.
Dünya Gıda Programı’nın (WFP) finansmanı hakkında da konuşan Guterres, gıda güvenliği alanında mevcut yardımın ihtiyaçların gerisinde kaldığını belirterek, sınırlı kaynaklarla en savunmasız insanlar için çaba gösterileceğini söyledi.
