Türkiye’nin Uzay ve Havacılıkta Yükselişi

Türkiye, 2024 yılında gerçekleştirdiği “insanlı ilk uzay misyonu” yolculuğunu başarıyla tamamlamasının ardından, kendisini uzay ve havacılıkta söz sahibi ülkeler listesinde tutacak çalışmalara ağırlık veriyor. Astronotlar Alper Gezeravcı ve Tuva Cihangir Atasever‘in insanlı uzay bilim misyonlarını 2024’te gerçekleştirmesiyle başlayan Türkiye’nin bu alandaki yolculuğu, her geçen yıl katlanarak büyüyor. Bu kapsamda 2024 yılında Milano’da ve geçen yıl Sydney’de gerçekleştirilen IAC organizasyonlarına katılarak uzay çalışmalarını dünyayla paylaşma imkanı bulan Türkiye, bu yıl da tarihinin en büyük etkinliklerinden birine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

Türkiye, Antalya’da 5-9 Ekim’de gerçekleştirilecek IAC 2026‘da, dünyanın dört bir yanından gelecek 10 binden fazla uzay, havacılık ve bilim alanında sektörün önde gelen isimlerini, girişimcilerini, astronotlarını ve akademisyenlerini ağırlayacak. Etkinlik, bu yıl “Dünya daha fazla uzaya ihtiyaç duyuyor” sloganıyla 77’nci kez düzenlenecek.

Etkinlikte, uzayın yanı sıra sürdürülebilirlik, turizm, teknoloji ve havacılık da konuşulacak. Türkiye burada sadece ev sahibi değil, yönetici olarak da rol üstlenecek. Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç‘ın, Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) Başkan Yardımcılığına ve Asya-Pasifik Uzay İşbirliği Örgütü Konsey Başkanlığına seçilmesi, Türkiye’nin uzay diplomasisinde ağırlığını tescilleyecek.

Türkiye‘nin uzay ekosisteminin uluslararası görünürlüğünü artırması ve yeni iş birliklerinin geliştirilmesine katkı sağlaması beklenen kongrede uzay çalışmalarının yalnızca bilimsel ve teknolojik ilerleme değil, aynı zamanda sürdürülebilir, güvenli ve erişilebilir bir gelecek inşa etmeye yönelik ortak bir çaba olduğu vurgulanacak.

Bu yıl bütçede uzay için 9 milyar lira ayrıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının geçen yıl uzay çalışmalarına ayırdığı bütçe 5 milyar lira seviyesindeyken bu yıl rakam yaklaşık 9 milyar liraya çıkarıldı.

Astronot Alper Gezeravcı‘nın 18 Ocak 2024’te başarıyla uzaya gönderilmesi ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nda bilimsel 13 deney icra etmesi, Türkiye’ye uzay çalışmalarında boyut atlatmıştı. Ardından Tuva Cihangir Atasever‘in “Yörünge Altı Uzay Uçuşu” ile 1 yıl içinde 2 astronotunu uzaya göndermeyi başaran Türkiye, Türksat 6A ile de kendi uydusunu üretebilen sayılı ülkeler arasına adını yazdırdı.

“Bir Türk vatandaşının uzaya gönderilmesi” hedefinin gerçekleştirilmesinin ardından Türkiye, Milli Uzay Programı kapsamında belirlenen diğer hedefleri teker teker hayata geçirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Programda belirlenen hedefler arasında Ay ile ilk teması gerçekleştirmek, yeni nesil uydu geliştirme alanında dünyayla rekabet edebilecek ticari marka ortaya çıkarmak, Türkiye’ye ait bölgesel konumlama ve zamanlama sistemi geliştirmek, uzaya erişimi sağlamak ve bir uzay limanı işletmesi kurmak, ülkeyi astronomik gözlemler ve uzay nesnelerinin yerden takibi konularında daha ileri seviyeye taşımak, ülkede uzay sanayi ekonomisini geliştirmek ve bir uzay teknolojisi geliştirme bölgesi kurmak da hedefler arasında yer alıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da bilim insanları, öğrenciler, girişimciler, uzay şirketleri ve çok sayıda ülkenin uzay ajanslarının buluşma adresi olacak IAC için hazırlık çalışmalarına hızla devam ettiklerini belirterek, “Ülkemize yakışan, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde hayata geçirdiğimiz Milli Uzay Programı ile Türkiye’nin uzay bilimi ve teknolojilerindeki yükselişini dünyaya duyuran ve uzay çalışmalarının insanlığın ortak geleceğine hizmet etmesini sağlayan bir etkinliğe imza atacağız.” değerlendirmesinde bulunmuştu.

IAC 2026 Antalya kapsamında uluslararası fuar alanı, üst düzey oturumlar, kurum ve firma tanıtımları ile güncel araştırmaların paylaşıldığı akademik ve teknik oturumlar düzenlenecek. Kongre boyunca bilim insanları, mühendisler, girişimciler, öğrenciler, uzay şirketleri, uzay ajansları ve karar alıcılar Antalya’da buluşarak küresel uzay ekosisteminin geleceğini şekillendirecek strateji, proje ve iş birliklerini ele alacak.