ABD ve İran, savaşın sona ermesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılması hedefiyle 14 maddelik bir mutabakat metnini dijital ortamda imzalayarak yürürlüğe koydu.
ABD ve İran arasında, savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılması hedefiyle 14 maddelik bir mutabakat metni dijital ortamda imzalandı. ABD Başkanı Trump, G7 Zirvesi’nde Fransa’da metni onaylarken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, anlaşmanın Trump ve Pezeşkiyan tarafından imzalanarak yürürlüğe girdiğini duyurdu.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, Başkan Trump anlaşmayı G7 zirvesi için bulunduğu Fransa’da, Versay Sarayı’nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yemek sırasında imzaladı. Anlaşmanın hemen yürürlüğe girdiği belirtildi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de mutabakat metninin Trump ve Pezeşkiyan tarafından dijital ortamda imzalandığını ve yürürlüğe girdiğini teyit etti. Bekayi, Farsça belgenin İngilizce metinle benzer olduğunu ve karşı tarafça da imzalandığını ifade etti.
Reuters’ın haberine göre yayımlanan 14 maddelik mutabakat metni, tarafların Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sonlandırmasını öngörüyor. ABD ve İran, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi, iç işlerine karışmamayı taahhüt etti. Nihai anlaşmanın en fazla 60 gün içinde müzakere edilip sonuçlandırılması hedefleniyor.
Anlaşma kapsamında ABD, İran’a yönelik deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen kaldıracak ve nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde bölgedeki kuvvetlerini geri çekecek. İran ise ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan ücretsiz ve güvenli geçişini sağlamak için gerekli düzenlemeleri yapmayı kabul etti.
Ekonomik alanda ABD, İran’ın yeniden inşası ve kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir plan hazırlamayı taahhüt etti. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararları ve tüm tek taraflı ABD yaptırımlarının kaldırılması konusunda anlaşıldı.
İran, nükleer silah edinmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini yeniden teyit etti. Taraflar, zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhası ve nükleer programın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde yürütülmesi konusunda mutabık kaldı. Nihai anlaşma imzalanana kadar mevcut durumun korunması kararlaştırıldı.
ABD, mutabakatın hemen ardından İran ham petrolü ve ürünlerinin ihracatı ile bankacılık, sigortacılık gibi ilgili hizmetler için muafiyetler verecek. Ayrıca İran’a ait dondurulmuş fon ve varlıkların kullanımına tam olarak açılmasını taahhüt etti. Bu fonların serbest bırakılmasına ilişkin usuller müzakerelerde belirlenecek.
Anlaşmanın uygulanmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizması kurulacak. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacak.
