Yeni araştırma, Avrupa’daki orman yangınlarının iklim kriziyle birlikte kaçınılmaz olarak artacağını ortaya koydu. En kötü senaryo ise alarm veriyor.
Potsdam İklim Etki Araştırmaları Enstitüsü (PIK) tarafından yapılan yeni bir araştırma, Avrupa genelinde orman yangınlarının gelecekte önemli ölçüde artacağını ortaya koydu. En iyi iklim senaryosunda bile yanan alanların yüzde 39 yükseleceği tahmin edilirken, küresel ısınmanın sanayi öncesi seviyelerin 3,6 derece üzerine çıktığı en kötü senaryoda ise bu artışın yaklaşık üç katına çıkacağı belirtildi. Çalışma, yangın yönetimindeki iyileştirmelerin bu artışı tamamen ortadan kaldıramayacağını gösteriyor.
Araştırmanın başyazarı Maik Billing, yangın yönetimine yapılan yatırımların belirli bir sınıra kadar yardımcı olabileceğini ancak yüksek emisyon yolunda ilerlenmeye devam edilmesi halinde yanan alanlarda güçlü artışlar görüleceğini vurguladı. Billing, yangın yönetiminin iklim krizini azaltmanın yerini tutmadığını ifade etti.
Bu araştırma, Fransa, İspanya, İtalya, Hırvatistan ve Yunanistan’da haftalar süren dev yangınların ardından İngiltere, Belçika ve Almanya gibi Kuzey Avrupa ülkelerini de etkileyen büyük yangınların yaşandığı bir dönemde yayımlandı. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi verilerine göre, bu yangın sezonu AB genelinde kayıtlara geçen en kötü üçüncü sezon olma yolunda ilerliyor.
Bugüne kadar 600 bin hektardan fazla alan yandı; Belçika, Fransa ve Slovakya’da yılın bu dönemi için rekor seviyelere ulaşıldı. Karbon kirliliğinin küresel sıcaklıkları yükseltmesiyle küçük yangınların devasa afetlere dönüşmesine yol açan sıcak, kuru ve rüzgarlı hava koşulları Avrupa’nın daha geniş bir kesimini etkisi altına aldı.
Araştırmacılar, 2070-2100 yılları arasındaki yıllık yanan alan projeksiyonlarını 2000-2030 dönemiyle karşılaştırdı ve yangın iklimindeki artışın bu değişimin en büyük tetikleyicisi olduğunu saptadı. Küresel ısınmanın 1,8 derece ile sınırlandırıldığı iyimser senaryoda bazı bölgeler yangın ikliminde hafif artışlar gösterirken, diğerlerinde az değişim yaşandı.
Ancak, yüzyılın sonuna kadar 3,6 derecelik ısınmanın öngörüldüğü kötümser senaryoda, neredeyse tüm Avrupa genelinde yangın ikliminin sürekli kötüleştiği tespit edildi. Bilim insanları mevcut politikaların yüzyılın sonuna kadar yaklaşık 2,6 derecelik bir küresel ısınmayla sonuçlanmasını bekliyor.
İkinci bir model kullanarak, araştırmacılar yangınla mücadele çabalarını günümüz seviyesinde sabitlemeye kıyasla, söndürme imkanlarındaki sürekli iyileşmelerin kötüleşen yangın ikliminin etkilerini yumuşatabileceğini buldu. Daha serin bir senaryoda bu iyileştirmeler yanan alanı yüzde 92 oranında azaltabilir.
1980’lerden bu yana yangın söndürme kabiliyetlerindeki gelişmelerin Güney Avrupa’daki yangın sayısını ve yanan alanı azalttığı biliniyor. Ancak, küçük yangınların bile kararlılıkla söndürülmesi, paradoksal olarak kalan bitki örtüsü yakıt yükünü artırdı.
Bu durum, koşullar uygun olduğunda yangınların aşırı seviyelere ulaşmasına, dolayısıyla daha az sayıda ancak daha şiddetli yangınların çıkmasına neden oluyor. İspanya’daki Lleida Üniversitesi’nden orman mühendisi Víctor Resco de Dios, orman yangınlarının küresel ısınma yaşanmasaydı bu kadar kötüleşmeyeceğini ve peyzaj yapısının bir asır önceki gibi daha küçük orman alanlarından oluşması halinde etkilerin büyük ölçüde hafifletilmiş olacağını belirtti.
